Rowerowa Sieć Społecznego Nadzoru polityki transportowej w polskich miastach (2011-2013) - opis projektu
25 marca 2011

„Rowerowa Sieć Społecznego Nadzoru polityki transportowej w polskich miastach” - opis projektu

Tło problemu
Obecnie w Polsce trwa wielka modernizacja kraju związana z napływem środków pomocowych UE. Realizowane inwestycje kształtują sytuację komunikacyjną w miastach na wiele lat. Niestety patrząc na ten proces przez pryzmat powstawania infrastruktury rowerowej (a jest to istotne z punktu wiedzenia ograniczeń mobilności i pogarszania się stanu środowiska w polskich miastach, związanych z rozwojem komunikacji samochodowej) sytuacja wzbudza poważny niepokój. Według danych społecznego raportu „Polityka rowerowa Wrocławia” z 2006 aż 80% powstającej infrastruktury, z uwagi na zły stan, nie stanowi żadnego ułatwienia dla ruchu rowerowego! Analogiczna sytuacja w innych miastach oznacza marnotrawstwo publicznych pieniędzy na wielomilionową skalę (koszty źle zaprojektowanej infrastruktury i przyszłej przebudowy). Sposób realizacji lokalnych polityk transportowych w polskich miastach jest przypadkowy i nieprzejrzysty. We Wrocławia np. widać całkowitą rozbieżność między polityką realnie realizowaną a zdefiniowaną w dokumentach miejskich (podstawowy wniosek z Raportu). W związku z powyższym oraz brakiem w Polsce rowerowego know-how, nadzór społeczny nad poczynaniami samorządów ma bardzo istotne znaczenie.

Idea projektu
W Polsce istnieje znaczący obywatelski ruch oddolny (organizacje rowerowe, masy krytyczne, osoby indywidualne) podejmujący zagadnienie nadzoru społecznego w obszarze polityki transportowej. Od maja 2008 roku działa w Sejmie RP Parlamentarna Grupa Rowerowa (PGR), a od lipca 2008 pracuje w Ministerstwie Infrastruktury (MI) zespół roboczy zajmujący się dostosowaniem polskiego prawa regulującego sprawy rowerowe do standardów UE i wymogów prawa międzynarodowego (obecnie polskie prawo jest np. niezgodne z Konwencją Wiedeńską). Są też w Polsce wzorcowe przykłady współpracy NGO i samorządu przy opiniowaniu infrastruktury i dokumentów strategicznych. Słabością jest rozdrobnienie organizacji oraz brak funduszy (np. koszty podróży na spotkania w Sejmie i MI), które zapewniłyby sprawne działania o charakterze sieciowym.

Cele projektu
Celem głównym projektu jest zwiększenie nadzoru i partycypacji społecznej w tworzeniu i realizacji polityki transportowej w miastach i na szczeblu ogólnopolskim poprzez  wsparcie wspomnianego wyżej pozytywnego procesu.

Cele szczegółowe projektu przedstawiają się następująco:

  • wymiana doświadczeń oraz podnoszenie kwalifikacji działaczy społecznych organizacji rowerowych  w zakresie nadzoru społecznego i współpracy z samorządami,
  • wsparcie strukturalne współpracy pomiędzy organizacjami rowerowymi, a PGR i MI (partycypacja społeczna przy kreowaniu polityki rowerowej państwa),
  • promocja najlepszych praktyk w zakresie partycypacji społecznej w Polsce i UE,
  • upublicznianie parametrów opisujących polityki transportowe w polskich miastach,
  • wykonanie diagnozy polityki rowerowej państwa z sugestiami optymalizacji rozwiązań,
  • aktywizacja społeczności lokalnej w zakresie udziału społecznego w realizacji polityk transportowych,
  • usprawnienie kanału informacyjnego pomiędzy działaczami organizacji a środowiskiem rowerzystów.

Wartość dodana
Działania organizacji rowerowych mogą stać się modelowym przykładem obywatelskiego nadzoru funkcjonowania samorządów i instytucji państwowych. Usprawnienie realizacji polityk transportowych w miastach zaowocuje większym udziałem ruchu rowerowego w transporcie, czyli poprawą mobilności, stanu środowiska naturalnego oraz stanu zdrowia społeczeństwa.

Adresaci Projektu
Główną grupą docelową projektu są rowerzyści z polskich miast, a w szczególności działacze organizacji rowerowych zrzeszonych w nieformalnej sieci organizacji rowerowych z 15 polskich miast (Warszawa, Kraków, Gdańsk, Poznań, Szczecin, Wrocław, Lublin, Olsztyn, Radom, Słupsk, Opole, Brzeg, Białystok, Toruń, Kalisz) "Miasta dla Rowerów" (MDR).
Adresatami są też: samorządowcy i parlamentarzyści PGR  (40 osób), urzędnicy MI oraz  dziennikarze. Wybór odbiorców wynika z potrzeby wsparcia trwającego już procesu. Kształt projektu jest odpowiedzią na zapotrzebowanie sieci MDR, co gwarantuje udział jej członków.

Działania projektowe

  1. Spotkania szkoleniowe przedstawicieli organizacji MDR -  spotkania moderowane w różnych miastach, raz na kwartał. Tematyka: planowanie wspólnych działań, konsultacje realizacji projektu, wymiana doświadczeń (np. w tematach: wpływ na działania urzędników, skuteczna organizacja imprez masowych, prowadzenie kampanii medialnych, pozyskiwanie zwolenników, angażowanie mieszkańców itp.; 16 prelekcji tematycznych/ szkoleń (np. z współpracy z mediami), wizytowanie lokalnej  infrastruktury i urzędów (przegląd najlepszych i najgorszych praktyk).      

    Rezultaty: wzrost wiedzy i umiejętności działaczy organizacji pozarządowych; wymiana doświadczeń pomiędzy organizacjami przyczyni się do usprawnienia ich działania w zakresie społecznego  nadzoru.
      
  2. Wizyta studyjna dla działaczy MDR (Holandia/Niemcy) – spotkania z lokalnymi urzędnikami i działaczami dla pozyskania doświadczeń z zakresu: monitoringu działań administracji, współpracy z decydentami na różnych poziomach administracji, wpływu na podejmowane decyzje; przegląd wzorcowej infrastruktury jako efektu współpracy. Miejsce: miasta holenderskie (najlepsza infrastruktura) i Berlin Wschodni (z uwagi na analogie do warunków polskich).
      
    Rezultaty: wzrost wiedzy i doświadczenia uczestników, nawiązanie kontaktów międzynarodowych,  transfer do kraju doświadczeń UE w zakresie społecznego nadzoru.
      
  3. Spotkania warsztatowe przedstawicieli MDR z PGR w Sejmie. Tematyka:  wypracowanie strategii działań pro rowerowych - cele, ramowy plan działań dla PGR; praca nad projektem polityki rowerowej państwa (pod kierunkiem wynajętego eksperta) i strategią promocji transportu rowerowego.
      
    Rezultaty: plan działań, projekt polityki rowerowej państwa, ugruntowanie współpracy obu środowisk, zaangażowanie parlamentarzystów w lokalne działania strażnicze organizacji (dodatkowo: dobór nowych członków PGR), wzrost efektywności działania PGR, wykorzystanie parlamentarzystów dla uspołecznienia procesu realizacji polityki rowerowej.
     
  4. Monitoring  procesu konsultacji społecznych pakietu pro rowerowych zmian prawnych w Ministerstwie Infrastruktury - dalsze spotkania działaczy z urzędnikami MI w celu zakończenia uzgodnień wspólnego pakietu zmian prawnych (Ustawy Prawo o Ruchu Drogowym i odpowiednich rozporządzeń), na bazie szeroko konsultowanych i przygotowanych przez eksperta propozycji  strony społecznej. Proces zakończony opracowaniem dokumentującym jego przebieg i promocją medialną efektu na szczeblu ogólnopolskim i lokalnym. 

    Rezultaty: komunikat medialny, pakiet propozycji społecznych, pakiet uzgodnionych zmian prawnych, sprawozdanie z przebiegu procesu, wzajemne zrozumienie stron, wzorcowy przypadek udanej współpracy NGO z instytucją rządową jako zachęta do działań obywatelskich.
      
  5. Opracowanie społecznych raportów na temat kształtu polityk transportowych w poszczególnych miastach sieci – raporty na podstawie wybranych parametrów scharakteryzują w sposób obiektywny realnie prowadzoną politykę lokalną względem ruchu rowerowego dla 10 miast (kierunki polityki transportowej), wykorzystane zostaną doświadczenia wrocławskie z raportu społecznego z 2006 roku. Badane parametry: obowiązujące dokumenty planistyczne i strategiczne, sposób ich realizacji, standardy wykonawcze, analiza wydatków, społeczne badanie jakości infrastruktury, model udziału społecznego. Raporty zostaną nagłośnione medialnie.
     
    Rezultaty: wzrost świadomości społecznej na temat lokalnej polityki transportowej, wzrost ilości informacji w mediach, zwiększenie przejrzystości realizacji lokalnych polityk wywoła presje społeczną dla ich usprawnienia.
      
  6. Publikacja promująca dobre praktyki współpracy organizacji pozarządowych i samorządu – opracowanie do użytku organów samorządowych publikacji typu studium przypadków zawierającej opisy 10 dobrych praktyk (po 5 z Polski i UE dla różnych wielkości miast), charakteryzujące system współpracy obywateli i władz w każdym mieście wraz z oceną efektów; wybór przykładów przy okazji opracowywania raportów lokalnych i wizyty studyjnej.
     
    Rezultaty: popularyzacja najlepszych praktyk udziału społecznego w polskich samorządach; opracowane studia przypadków będą dla samorządów lokalnych bazą do usprawnienia udziału społecznego na swoim terenie.
     
  7. Opracowanie Syntetycznego Raportu na temat wdrażania polityk ruchu rowerowego w Polsce  – zawartość: diagnoza sytuacji i wnioski, analiza procesów decyzyjnych, określenie punktów dźwigniowych dla udziału społecznego, podsumowanie materiału z lokalnych raportów  i studium przypadków z propozycjami wzorcowego systemu partycypacji społecznej, wizja idealnej polityki rowerowej; adresaci: decydenci na szczeblu państwowym i lokalnym, parlamentarzyści PGR.
      
    Rezultaty: wzrost świadomości w zakresie optymalizacji polityki transportowej z udziałem społecznym, optymalizacja i uspołecznienie polityki rowerowej państwa.
     
  8. Organizacja konferencji ogólnopolskich prezentujących najlepsze praktyki z zakresu partycypacji społecznej  - 2 konferencje ogólnopolskie dla samorządowców i działaczy organizacji pozarządowych pod patronatem PGR. Oprócz bazowych wystąpień prelegentów z Polski i UE, prezentacja publiczna dorobku projektu oraz efektów prac PGR i mieszanego zespołu roboczego w MI oraz konferencja prasowa/ briefing w celu wypuszczenia komunikatu w mediach ogólnopolskich.
      
    Rezultaty: popularyzacja najlepszych praktyk udziału społecznego w polskich samorządach, promocja efektów projektu będzie impulsem dla samorządów do uspołecznia procesu realizacji polityki transportowej.
      
  9. Organizacja  seminariów regionalnych prezentujących najlepsze praktyki z zakresu partycypacji społecznej – seminaria w 6 wybranych miastach, obejmujących zasięgiem terytorium całej Polski, program analogiczny jak w przypadku konferencji ogólnopolskich, ale dla odbiorców lokalnych oraz z mniejszych miast regionów, udział miejscowych posłów PGR, konferencja prasowa/briefing dla mediów.
      
    Rezultaty: popularyzacja najlepszych praktyk udziału społecznego w polskich samorządach, promocja efektów projektu będzie impulsem dla samorządów do uspołecznia procesu realizacji polityki transportowej.
     
  10. Modernizacja i przebudowa witryny www.rowery.org.pl i zespolenie jej poprzez kanały RSS z serwisami lokalnymi prowadzonymi przez organizacje zrzeszone w sieci MDR, wsparcie finansowe serwisów lokalnych oraz redakcja bieżąca serwisu ogólnopolskiego (upublicznianie efektów projektu, istotnych informacji  lokalnych na temat działań organizacji i samorządu).
         
    Rezultaty: zmodernizowany i zintegrowany z lokalnymi serwis internetowy publikujący wiadomości z kraju i ze świata, wzrost świadomości społecznej w zakresie możliwości udziału społecznego w polityce transportowej, dynamiczny serwis internetowy publikujący informacje na temat polityki transportowej ułatwi i zwiększy zainteresowanie obywatelskim monitoringiem działań władz.
      
  11. Lokalne akcje promocyjne - happeningi związane z lokalną tematyką (np. kontrowersyjna inwestycja, brak infrastruktury rowerowej, wadliwe standardy itp.), zachęcających do aktywności obywatelskiej w zakresie nadzoru nad realizacją polityki transportowej.  

    Rezultaty: wzrost społecznej świadomości na temat parametrów lokalnej polityki transportowej, zorganizowane wydarzenia zwiększą zainteresowanie monitorowaniem działań władz.
     
  12. Plakaty i nalepki odblaskowe na ramę rowerową - do kolportażu w miastach oraz podczas wspólnych akcji; materiały będą zawierać adres ogólnopolskiego serwisu internetowego (i sprzężonych z nim lokalnych serwisów).
     
    Rezultaty: 1200 plakatów i 15000 nalepek odblaskowych, wzrost popularności serwisu projektowego i działań organizacji, wypromowany serwis zapewni sprawny kanał komunikacji pomiędzy działaczami organizacji a środowiskiem rowerowym i społeczeństwem, co zwiększy odpowiednio zasięg oddziaływania projektu (zwiększenie społecznego monitoringu).
 
login
logos